الغزالي

مقدمه 10

كيمياى سعادت ( فارسى )

زندگى نامهء غزّالى سال ميلاد غزالى ( 450 ه ق 1058 م ) نام كامل وى حجة الاسلام أبو حامد محمد بن محمد بن محمد غزّالى طوسى است . « غزّال » بر پيشه‌ورى اطلاق مىشده كه نخ پشم مىفروخته ، پيشه‌ورى كه پشم خام تهيه مىكرده و پس از حلّاجى با دستمزدى اندك به زنان پشم ريس مىسپرده تا به نخ تبديل شود و براى فروش آماده گردد . اين پيشه هنوز در مشهد به نامهاى حلّاج ، ندّاف ، نخ‌فروش رايج است . اين معنى را خود امام محمد غزالى در كتاب احياء علوم الدين چنين يادآور شده است : و اصل بن عطا را بدان « غزّال » خواندندى كه با غزالان نشستى براى آنكه چون ضعيفه‌اى را بيند صدقه به وى دهد . [ 1 ] پدر غزّالى پارسا مردى بوده صوفى مسلك ، كه در شهر طوس حرفهء غزّالى يا نخ پشم‌فروشى داشته است . چون مرگ اين صوفى نزديك مىشود ، دو فرزند خود - محمد و احمد - را ، با مختصر اندوخته‌اى كه داشته ، به دوستى از هم مسلكان خويش مىسپرد و به او مىگويد : چون بر اثر محرومى از هنر خواندن و نوشتن اندوه فراوان خورده‌ام آرزو دارم كه فرزندانم از اين هنر بهره‌ور گردند . آغاز يتيمى ( احتمالا 457 ه ق 1065 م ) پس از يتيم شدن اين دو كودك ، وصى درستكار تربيت آنان را بر عهده مىگيرد تا هنگامى كه ميراث اندك پدرشان تمام مىشود و خود صوفى از ادارهء زندگى آنان فرومىماند . آنگاه با اخلاص به آن دو پيشنهاد مىكند تا براى گذران زندگى و ادامهء تحصيل در زمرهء طلاب جيره‌خوار مدرسه‌اى از مدارس

--> [ 1 ] ترجمهء « احياء علوم الدين » ، ربع مهلكات ، ص 676 ، مرتضى زبيدى : « اتحاف السادة المتقين بشرح اسرار احياء علوم الدين » ، ج 8 ، ص 180 ، در متن كهن ترجمهء كتاب احياء نيز « غزال » به معنى ريسمان‌فروش ضبط شده است .